محمد بن زكريا الرازي
مقدمه 6
كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى )
( G . Valla ) آن را تحت عنوان ( De Pestilentia ) نام داده است . مقالات و ابواب كتاب آبله و سرخك تمام از دوره كمون و سرايت و دوره بيمارى و بحران و خطرات و عواقب و تقدمه المعرفه و درمان و احتراز بيمار از غذاها و جميع مسائل مربوط به اين دو بيمارى را بمانند كتب طبى امروزى كه يكيك مباحث بيمارى را جداگانه با شرح كامل بيان مىگردد ، ذكر كرده است . بسيارى از مورخين و مطلعين غربى را عقيده آن است كه كتاب « آبله و سرخك » رازى بزرگترين مؤلفات وى مىباشد و نسبت به اين كتاب اهميت فوقالعاده قائل مىباشند . براى نمونه ترجمه عبارتى كه كاستيليونى استاد تاريخ طب پادوا ( ايطاليا ) در كتاب نفيس خود بنام « تاريخ طب » درباره اين كتاب نگاشته نقل مىكنيم : « از نظر تاريخ طب مهمترين اثر رازى كتاب تاليفى وى در باب آبله و سرخك است كه ابتدا بنام « كتاب طاعونى » ( Le Livre de Pestilence ) انتشار يافته و اولين دفعه در شهر و نيز بسال 1498 چاپ شده است . « اين كتاب تحقيقا براساس تجارب و ملاحظات شخصى طبيبى عملى است ، كه بيمار را عميقا معاينه نموده كه نتيجه تجارب بسيار دانشمندانهاش مىباشد . اين كتاب اولين اثر مطالعهاى و دقيقى است كه ما درباره بيماريهاى عفونى مىبينيم » اول دفعه اين كتاب توسط ژ . و الا بسال 1498 ميلادى در شهر و نيز ( Venise ) به لاتينى تحت عنوان ( De Pestilentia ) و سپس بسال 1548 ميلادى توسط ( V . Jaque Goupyl ) به يونانى و بسال 1558 ميلادى لاتينى آن به زبان فرانسه توسط ( Collin ) در شهر پواتيه ( فرانسه ) و آنگاه بسال 1766 توسط مد ( Mead ) و جان چنينگ ( Jean Channing ) به زبان انگليسى در انگلستان و بسال 1768 ميلادى توسط ژ . ژ . پوله ( J . J . Paulet ) بفرانسه و در سال 1848 ميلادى از طرف انجمن سيد نهام ( Seydenham ) توسط گرينهيل ( Greenhill ) و بسال 1866 ميلادى ترجمه لاتينى آن در لندن تجديد چاپ و در سال 1872 ميلادى اصل رساله عربى در بيروت توسط وان ديك